skip to Main Content
Phương Pháp Truyền Thụ Võ Vịnh Xuân

Phương pháp truyền thụ võ Vịnh Xuân

Tôi muốn chia sẻ đôi điều về sự hiểu biết nông cạn của tôi về phương pháp truyền thụ Vịnh Xuân và võ học theo cách truyền thống so với phương pháp hiện đại. Tại sao có những nơi dạy võ phải tới 30 năm mới được tốt nghiệp trong khi có những nơi chỉ dạy chỉ tầm 3-5 năm thôi?

Phương pháp truyền thống

1. Dùng nguyên lý quá cao siêu

Thứ nhất, có nhiều người mắc sai lầm rất lớn khi đi sâu về bản chất của võ thuật nói chung chứ chả phải riêng của Vịnh Xuân, đó là những nguyên lý của tự nhiên:

  • Cương nhu phối triển,
  • Vạn kiếm truy tông,
  • Vô chiêu thắng hữu chiêu,
  • v.v…. đại loại là cuối cùng là “không đánh cũng thắng”.

Vâng điều đó chả có gì sai cả… Nhưng đó là hệ quả của 30 năm rèn luyện chứ không phải, và không nên là những tiêu chí mà các bạn mới tập 1 vài tháng nên có. Nếu các bạn tập 3 tháng hay 3 năm đã có “vô chiêu thắng hữu chiêu” rồi thì là thần đồng rồi và cần gì phải học tiếp nữa.

Cũng chính vì cái “vô chiêu thắng hữu chiêu” và những lệ thuộc quá lớn vào những khẩu quyết dẫn tới 1 sự LỆCH LẠC của võ thuật Vịnh Xuân. Có những người giờ đang đánh Vịnh Xuân không khác gì Thái Cực quyền. Có người đánh như kiểu Muay Thái. Rồi có người lại dùng nó thay cho vật. Quả thật VX có đủ các yếu tố đó… thế nhưng… khi nào thì ta nên phát huy? Nếu phát huy quá sớm thì liệu có còn là “võ Vịnh Xuân” nữa hay chỉ còn là “võ hay”?

2. Không biết tên đòn thế

Người Việt Nam không thích học tên chiêu thức. Cái đó cũng không có gì sai cả. Nhưng nó có một vài hệ quả đáng tiếc.

Ví dụ: Giở hỏi tới Án thủ, Phách thủ, Khấm thủ có quá nhiều người không biết. Vì họ chỉ biết là dùng bàn tay đè chặn, dùng bàn tay vỗ đỡ, và đánh đồng 3 đòn trên với nhau. Cũng không sai, nhưng vấn đề là làm sao để truyền thụ lại 3 đòn thế “không tên” với 1 triệu người?

Nếu bạn không tin đây là nhược điểm, thì hãy thử trả lời tôi: Đòn thế thứ 2 của bài 108 là đòn gì?

3. Dạy bài quyền quá muộn

Đôi khi các bài quyền được chỉ sau 2 năm khổ công rèn luyện. Nếu như bạn bỏ học dở chừng thì coi như 1.5 năm luyện công của bạn trở thành lãng phí. Vì không có bài quyền bạn sẽ khó lòng liên kết các kỹ thuật với nhau và khi luyện tập sẽ mất nhiều thời gian hơn. Đương nhiên là nếu cố gắng thì bạn cũng sẽ tìm được người dạy bạn bài quyền đó.  Nhưng đa số sẽ còn lại với những mảnh ghép nhỏ của một môn võ… và trở thành “thầy bói xem voi”.

4. Ít tiếp xúc với công cụ

Có một số nơi quá quan trọng hoá việc đối luyện mà quên đi mất việc tiếp xúc với các công cụ như bao đấm, mộc nhân cho những người mới tập Vịnh Xuân. Hậu quả là gì:

  • Thời gian luyện tập trở nên phụ thuộc vào người khác, trì trệ tiến độ học.
  • Họ sẽ không có cảm giác được phát lực tối đa là như thế nào.

5. Ít tài liệu tham khảo

Đúng là võ học là một sự khổ công rèn luyện và ta khó lòng chia sẻ chúng với những người lạ khi chưa biết nếu họ có cái tâm đức. Tuy nhiên ta sẽ bàn về việc tài liệu tham khảo cho từng võ đường. Đã có chưa? Trừ quyển sách Vịnh Xuân Phật Gia thì chưa có tài liệu khác. Hay là mỗi võ đường đều có tài liệu của riêng họ nhưng không công bố… điều đó thì khó biết được.

Phương pháp hiện đại

1. Cho xem trước giáo án

Phương pháp cổ hủ kiểu Tàu là: Luyện võ 10 năm thì năm đầu chỉ được học có tấn pháp là chính… rồi năm 2, năm 3… mỗi năm học được 1 tí. Như vậy hiệu quả cao nhưng hiệu suất thấp. Có thực là tốt và sẽ giữ gìn được võ học truyền bá cho thế hệ sau?

Võ thuật cũng như một quyển sách. Nó cần có phần mục lục. Nguyên tắc học võ cũng giống như nguyên tắc đọc sách: phải đọc mục lục trước. Có khung hình và làm theo chúng. Còn lại từng kỹ thuật cần rèn luyện thật công phu thì mới thành.

Phương pháp mới là đưa 10 năm kỹ thuật sơ lược trong 3 tháng. Sau đó chia nhỏ ra từng kỹ thuật rồi lại luyện 10 năm… Trong lúc luyện này ta có thể tự chọn lấy những kỹ thuật “chuyên môn” phù hợp với cơ địa và “sở trường”. Đương nhiên là phải giữ được các nguyên lý của bản môn.

2. Tôn trọng lý thuyết

Không có môn võ nào tồn tại mà thiếu được phần lý thuyết. Chính vì thế những người nào mới đến với Vịnh Xuân đều được chỉ về 6 nguyên tắc cơ bản của Vịnh Xuân. Nhờ thế mà những chiêu thức các bạn học sẽ luôn gần gũi với Vịnh Xuân Quyền nhất. Những lý thuyết này sẽ luôn được nhắc lại vào các buổi tập, nhất là khi người tập làm sai.

Một phần rất quan trọng của lý thuyết chính là tên các đòn thế. Mỗi đòn thế đều có những ứng dụng riêng của chúng. Số lượng cũng chỉ bằng số chữ cái mà thôi, vì thế không cớ gì ta lại không nhớ chúng. Khi đối luyện tôi nói “dùng Phục thủ” thì ngay lập tức bạn đó sẽ ép cùi trỏ vào giữa và gục bàn tay vào áp lên cổ tay Than thủ của tôi… Vậy là tôi đã thành công trong việc dùng tên thủ pháp để chỉ bài cho các em. Nhờ thế việc biến hoá đòn thể trở nên dễ dàng và quen thuộc và việc rèn luyện nhanh hơn rất nhiều.

Ngoài ra, sau một thời gian rèn luyện, vào từng thời điểm thích hợp thì từng người sẽ được dạy thêm khẩu quyết. Đương nhiên các bạn có thể đọc chúng trước để có sơ lược nhưng thực tế chỉ ngộ ra được khi luyện tới mà thôi.

3. Chú trọng các bài quyền

Nếu không có các bài quyền thì lý thuyết trở thành “lý thuyết xuông” mà thôi. Chúng cần phải được thực hành nhuần nhuyễn thông qua sự rèn luyện quyền thuật. Vịnh Xuân sẽ không là Vịnh Xuân Quyền nếu như không có các bài quyền Vịnh Xuân!

Kinh nghiệm cá nhân là ngay sau tôi học xong bài Tiểu Niệm Đầu (mất có 1 tháng) thì kỹ năng niêm dính của tôi đã nâng lên gấp 2 lần so với 3 năm luyện khuyên thủ và linh giác. Vì thế bản thân tôi tin tưởng và không thể phủ nhận tác dụng của các bài quyền trong việc ứng dụng rèn luyện và chiến đấu.

Sau hơn nửa năm hoạt động ở CLB tôi cũng đã hướng dẫn các em mới bài TNĐ chỉ trong 1 tháng. Cũng tuỳ duyên mà có những em đã áp dụng được rất tốt vào ứng dụng đỡ đánh. Còn những em nào ít rèn luyện thì có chậm hơn 1 chút nhưng vẫn nhanh hơn nhiều so với phương pháp ghép bài muộn.

Như vậy ta có thể dùng từ “học trước luyện sau”. Học thì dễ luyện sẽ rất khó, thế nên mới có từ “khổ luyện”. Nhưng con đường ta đi đã được nhìn thấy trước rồi, nên có vấp ngã cũng sẽ dễ đứng dậy và đi tiếp nhanh hơn, phải không?

4. Tiếp xúc sớm với công cụ hỗ trợ

Cho tiếp xúc sơm với mộc nhân và bao đấm thì các bạn có thể phát lực 10/10 vào một vật, mà việc đối luyện với người không làm được:

  • Đạp bụng hết sức,
  • Chặt cổ hết sức,
  • Đấm vào mặt hết sức, v.v..

Nhờ thế mà có những lợi ích sau:

  • Các đòn hiểm cũng được hiểu và cảm nhận rõ hơn.
  • Việc sử dụng lực toàn thân, lực khởi từ địa được tốt hơn.

5. Có tài liệu tham khảo

Hiển nhiên việc chỉ dạy ở lớp chỉ giúp các em nhớ được 1 lúc. Nếu không luyện hoặc xem lại thì sẽ quên. Mà hỏi bài sư huynh thì có khi đúng ít mà sai nhiều hơn. Chính vì thế mà tôi có tài liệu học online là website Tự học Vịnh Xuân này và kênh youtube.

Khi dạy bài mới hoặc sửa bài cho các bạn tôi đều cố gắng ghi hình lại. Các em về nhà chỉ việc xem lại video hoặc bài viết mà làm theo. Có những thứ có thể được công bố lên kênh công khai, cũng có những thứ chỉ có vài người được xem.

Kết luận

Mỗi một phương pháp có giá trị riêng của nó, nên tôi không dám bàn về sự hơn thua. Tôi chỉ viết bài này mong chúng ta cùng xem xét, tự cảm nhận thấy phương pháp nếu chưa ổn thì nên có sự điều chỉnh, còn nếu ổn rồi thì đáng mừng. Mà thậm chí có những tiền bối còn có những phương pháp chỉ dạy còn nhanh và tốt hơn thì xin cởi mở chỉ giáo.

Chủ nhiệm CLB Tự Học VXQ chân thành cảm ơn.

Bình Vịnh Xuân

Tên là Nguyễn Thanh Bình. Người sáng lập ra CLB Vịnh Xuân Quyền HK Diệp Vấn HNUE.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Back To Top